Eu tinha na cabeça desde há tempo fazer algo assim, mas adiantou-se-me a revista Constantinopla no seu último número (que podes descargar aqui). A cousa é: temos duas correntes para a escrita do galego; desde um ponto de vista objectivo uma usa a norma do castelhano (ñ, ll, camión, fe, operario, lazo…) também chamado “normativo”, “isolacionista”, “ILG-RAG”… e o que usa a norma do português (nh, lh, camiom/camião, fé, operário, laço…) também chamado “reintegracionista”, “lusista”, “máximos”… NOM existe um galego com ortografia própria. Existem uma normativa etimológica (a escrita etimológica corresponde-se com a do português padrom com alguma lógica variante) e a [supostamente] foneticista (em realidade decalcada do castelhano, com contradições como o uso de gue/gui sem existirem nesa norma os grupos ge/gi).
Uns defendem uma, uns outra, mas… que teria sido do galego se em lugar do castelhano, a língua imposta fosse o francês, o italiano ou o catalão? Como seria essa norma “isolacionista” que defenderiam para o galego?
Podes ver como seria a escrita e comprovar com o sintetizador de voz “Loquendo” como, sotaques aparte, no oral em todos os casos diz exactamente o mesmo.
Galego português (ou norma reintegracionista)
Chovia. Quigem apurar, mas o caminho ficara cheio de folhas de carvalho e escorreguei. Agarrei-me a umha póla, mas estava podre e quebrou. Afinal caim de focinhos, batendo contra umha pedra, e rompendo quatro costelas.
Ouvir no sintetizador de voz “Loquendo” - Lang=Portuguese (Portugal)
Galego castelhano (ou “normativo”)
Chovía. Quixen apurar, mais o camiño ficara cheo de follas de carballo e escorreguei. Agarreime a unha póla, mais estaba podre e quebrou. Afinal caín de fociños, batendo contra unha pedra, e rompendo catro costelas.
Ouvir no sintetizador de voz “Loquendo” - Lang=Spanish (Spain)
Galego catalão
Txovia. Quixen apurar, mas o caminyo ficara txeo de follas de carballo e escorreguei. Agarrei-me a un·na pòla, mas estava podre e quebrou. Afinal cain de focinyos, batendo contra un·na pedra, e rompendo quatro costelas.
Ouvir no sintetizador de voz “Loquendo” - Lang=Catalan
Galego francês
Tchovia. Quichein apourar, masse o camignau ficara tcheo de fauillasse de carvaillau et escorreguey. Agarrey-me a oung-a pôla, masse estava pòdres et quebrôou. Afinal caïn de fozignosse, bateindo contra oung-a pèdra, e rompeindo quatro costellasse.
Ouvir no sintetizador de voz “Loquendo” - Lang=French
Galego italiano
Ciovia. Chiscen apurar, mas o cammigno ficara ceo de foglias de carbaglio e escorreghei. Agarreime a unna pola, mas estaba podre e chebrou. Afinal cain de fozignos, batendo contra unna pedra, e rompendo quattro costelas.
Ouvir no sintetizador de voz “Loquendo” - Lang=Italian
Normas acrescentadas por mim:
Galego euskara
Txobia. Kixen apurar, mas o kamino fikara txeo de foilas de karbailo e escorregei. Agarrei me a un-a pola, mas estaba podre e kebrou. Afinal kain de fozinos, batendo kontra un-a pedra, e rompendo kuatro kostelas.
(o euskara nomestá disponível no sintetizador “Loquendo”)
Galego esperanto
Ĉovia. Kiŝen apurar, mas o kaminjo fikara ĉeo de foljas de karvaljo e eskoĥregej. Agaĥreime a ung-a pola, mas stava podre e kebroŭ. Afinal kain de fozinĵos, batendo kontra ung-a pedra, e ĥrompendo kuatro kostelas.
(o esperanto nom está disponível no sintetizador “Loquendo”)